BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Trefi

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi a dinasoedd

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Casnewydd
Rodney ParadeArthur 'Monkey' Gould
Hanes Arthur Gould, un o'r chwareuwyr rygbi enwocaf yn ei gyfnod.
Ganwyd Arthur Gould yng Nghasnewydd ar Hydref 10fed 1864. Chwareuodd e safle canolwr a chefnwr i dîm rygbi Casnewydd am 16 mlynedd, rhwng 1882 ac 1898. Chwareuodd e am y tro cyntaf yn ddeunaw oed ar Dachwedd 18fed 1882 yn erbyn Weston-super-Mare yn stadiwm Rodney Parade.

Ei lysenw oedd 'Monkey' o ganlyniad i angerdd tuag at ddringo coed yn ystod ei blentyndod.

Roedd brawd hŷn Arthur, Bob, eisioes wedi chwarae dros Gymru 11 o weithiau rhwng 1886-67. Arthur oedd y canolwr i chwarae y nifer mwyaf o weithiau dros Gymru nes i Steve Fenwick guro hyn yn Lansdowne Road ar Mawrth 15fed 1980. Chwareuodd 27 o weithiau dros Gymru, gan wneud hynny am y tro cyntaf yn erbyn Lloegr ar Ionawr y 3ydd, 1885. Roedd ei gêm olaf dros Gymru hefyd yn erbyn Lloegr ar y 9fed o Ionawr 1897, o flaen torf o 17,000 yn Rodney Parade; enillodd Cymru 11-0. Dyma oedd y 18fed gwaith iddo fod yn gapten ar Gymru, gan ddal y record nes i Ieuan Evans ei dorri yn 1994.

Rhwng 1887 ac 1898 sgoriodd 136 cais a 42 gôl adlam.

Treuliodd flwyddyn yn y West Indies yn 1890-91, cyn dychwelyd i Gasnewydd am dymor heb gael eu curo yn 1891-92. Fe wnaeth e ymddeol yn 1896 yn ei 30au, ond cafodd ei berswadio i ddychwelyd i chwarae yn ei gêm olaf yn erbyn Lloegr.

Rhagorol
Doedd e ddim yn stopio ymarfer i ddatblygu ei ffitrwydd a sgiliau. Mae e'n cael ei ystyried gan nifer fel un o chwareuwr mwyaf rhagorol ei amser.

Bu farw Arthur Gould yn 54 oed. Roedd e'n sâl yn ei waith a chafodd ei frysio adref, lle bu farw o waedlif mewnol. Adroddwyd am ei angladd fel yr un mwyaf yr oedd Cymru wedi ei weld, nes i bron 30 mlynedd yn ddiweddarach pan fu farw David Lloyd George. Mae e wedi ei gladdu ym mynwent St Woolos, Casnewydd.

Yn Ysbyty Brenhinol Gwent yn y ddinas, mae Gwely Goffa Arthur Gould, gyda'r geiriau "To the memory of Arthur Gould - Greatest of Rugby Football Players."


Cyfrannwch
Cyfrannwch i'r dudalen hon!

Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Gasnewydd):

Sylw:




Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.



Tafod Torfaen
Tywydd


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy