BBC - Canolbarth - Chwedl Taliesin

Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig

Hanes

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru

Cymru

»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

OFF / I FFWRDD

»	Turn ON Troi YMLAEN

»	What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

	Chwedl Taliesin Dyma luniau gan ddisgyblion blwyddyn 6 Ysgol Gynradd Gymraeg Aberystwyth yn adrodd chwedl Taliesin. Cliciwch ar y lluniau isod i'w gweld yn fwy ac i ddarllen y chwedl yn llawn.


	1. Roedd Ceridwen yn ddynes fawr flin, ac yn edrych fel gwrach. Dyn bach pitw oedd ei gŵr a doedd ganddo ddim gwallt. Tegid Foel oedd ei enw. Roedd ganddyn nhw ddau o blant, Creirfyw - y plentyn delaf erioed. Roedd Morfran yn hyll iawn.		2. Penderfynodd Ceridwen y wrach wneud hud a lledrith i'w roi i Morfran. Byddai'r cymysgedd yn ei wneud yn fwy deniadol, yn gryfach ac yn rhoi doethineb iddo. Aeth Ceridwen ati i ddarllen ei llyfrau hud i weld pa gynhwysion oedd eu hangen.			3. Roedd eisiau berwi'r dail a'r blodau ddydd a nos am flwyddyn a diwrnod, nes bod dim ond tri diferyn ar ôl. Gofynnod Ceridwen i Gwion Bach a hen ŵr dall o'r enw Morda i edrych ar ôl y pair hud iddi, am ei bod hi'n rhy brysur.

	4. Ymhen blwyddyn a diwrnod, daeth y diwrnod mawr. Roedd Gwion a'r hen ŵr yn gofalu am y crochan pan dasgodd tri diferyn allan a glanio ar fys Gwion. "Aaw!" meddai gan roi'r bys yn ei geg. Llyncodd y tri diferyn hud oedd wedi eu bwriadu i Morfran.		5. Rhedodd Gwion Bach am y coed i guddio a rhoddodd Ceridwen fonclust i'r hen ŵr. Roedd hi'n flin am fod Gwion wedi llyncu'r diferion hud oedd i fod ar gyfer Morfran, ond erbyn hyn roedd Gwion wedi sylweddoli fod ganddo allu arbennig.			6. Medrai Gwion newid ei siâp, felly penderfynodd newid i mewn i sgwarnog, fel na fyddai Ceridwen yn gallu ei ddal. Ond gan fod Ceridwen yn wrach medrai hithau newid ei siâp a throdd i fewn i filgi i redeg ar ei ôl.

	7. Roedd Ceridwen ar fin ei ddal pan welodd Gwion afon. Taflodd ei hun i'r dŵr a throi ei hun yn frithyll.		8. Newidiodd y wrach ei hun yn ddyfrgi a nofio'n gyflym ar ôl y pysgodyn.			9. Roedd Ceridwen ar fin ei ddal eto pan neidiodd y brithyll o'r afon a throi yn golomen. Trodd Ceridwen i mewn i hebog gan hedfan ar ei hôl. Wrth i'w chrafangau fynd am y golomen, aeth Gwion i guddio.

	10. Aeth Gwion i'r sgubor, trodd ei hun yn ronyn o wenith a chuddio yno. Trodd Ceridwen ei hun yn iâr, gan fwyta'r gwenith i gyd - gan gynnwys Gwion Bach!		11. Ymhen amser, cafodd Ceridwen fabi a gwyddai mai Gwion ydoedd. Roedd yn faban tlws iawn ond doedd Ceridwen ddim am ei gadw. Penderfynodd roi'r babi mewn cwrwgl a'i wthio allan i'r môr gan anghofio amdano.			12. Yng Nghantre'r Gwaelod, ym mae Aberteifi roedd Gwyddno Garanhir a'i fab Elffin yn byw. Roedd gan Gwyddno drap pysgod yn Y Borth ac un diwrnod aeth Elffin i weld faint o bysgod oedd ynddo. Syrthiodd ar ei ben i'r môr nes ei fod yn wlyb at ei groen.

	13. Gwelodd Elffin a Gwyddno gwrwgl gyda babi bach pert ynddo. Cafodd Elffin gadw'r babi ac fe'i alwodd yn "Taliesin" am fod ganddo wyneb tlws. Roedd Taliesin yn alluog iawn a thyfodd i fod yn fardd enwog iawn.



	Hanes lleol Chwedl Cantre'r Gwaelod Mwy o chwedlau lleol Safle Aberystwyth

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy