Home Explore the BBC

LLUN 17eg Tachwedd 2014 Hygyrchedd Geiriau Yn Unig

	A-Y | Chwilota
	Newyddion Chwaraeon Y Tywydd
SafleoeddCymru'r Byd Newyddion Chwaraeon Tywydd Addysg Adolygiadau Arolwg 2001 Ble ar y We Tramor E-gardiau Ffeil Gemau Hanes Llais Llên Patagonia Pobol y Cwm Radio Cymru Straeon Y Sêr Y Sîn Roc Lloegr G Iwerddon Yr Alban Cymru Gwybodaeth Ams. teledu Ams. radio
	BBC Homepage Cymru'r Byd Adolygiadau
»	Llais Llên Adnabod awdur Ar y gweill Llyfrau newydd Y Siartiau Sôn amdanynt Cysylltiadau Gwenlyn Parry Y Talwrn Canrif o Brifwyl Amserlen teledu Amserlen radio E-gardiau Arolwg 2001 Gwybodaeth Ymateb

Dyn ei filltir sgwâr Ysgrifau Elis Gwyn a gyhoeddwyd ym mhapur bro Eifionydd, Y Ffynnon, dros y blynyddoedd. Dydd Iau, Hydref 24, 2002 • Cyfaredd Eifionydd Ysgrifau Elis Gwyn Detholwyd gan Dyfed Evans Gwasg Carreg Gwalch £4.50 neu 7.30 ewro Adolygiad gan Dafydd Meirion 'Dyn ei filltir sgwâr' oedd Elis Gwyn yn ôl John Dilwyn Williams yn y broliant ar gefn y llyfr. Ond nid dyn cul ei feddwl oedd o. Mae'n wir mai Eifionydd sydd agosaf at ei galon, ond nid yw hyn yn ei rwystro rhag sôn yn ganmoliaethus am ardaloedd eraill fel Sir Benfro a hyd yn oed rannau o Loegr. Cafodd ei eni a'i fagu yn Llanystumdwy ac fel y dywed, ar wahân i'r cyfnod yn Y Coleg Normal ym Mangor, ni fu'n byw yn unlle arall. Cyfres o ysgrifau yw'r rhain a ymddangosodd ym mhapur bro Y Ffynnon rhwng 1976 ac 1997. Â ei ysgrifau mor bell ag Efrog Newydd tra'n sôn am lyfr Jan Morris Manhattan '45 a chyfeiria at lythyr dderbyniodd gan ferch o'r ardal a ymfudodd i Seland Newydd. Yr iaith yn agos at ei galon Mae'r Gymraeg hefyd yn agos at ei galon ac mae'n sôn mor bell yn ôl ag 1976 am y mewnlifiad o Loegr i'r ardal a'r effaith ar yr iaith. Mae'n sôn am safon iaith plant Pwllheli ac ardal Caernarfon ac yn digalonni. Ond nid yw'n gwrthwynebu i bob Sais symud i'r ardal. Mae rhai'n gefnogol i'r iaith a chanddyn nhw gyfraniad i'w wneud. Mae'n sôn am Yr Athro Hugh Hunt ddaeth i fyw i'r ardal. Roedd Yr Athro Hunt wedi treulio sawl blwyddyn yn Iwerddon. Mae'n adrodd stori ddifyr iawn am Yr Athro yn siarad â hen wraig yng ngorllewin Iwerddon, a honno'n adrodd hanesion âi'n ôl i'r chweched ganrif fel petaen nhw wedi digwydd ddoe. Sôn am ryw dywysog Gwyddelig yn trechu ei elynion ac yna'n dychwelyd ar y trên i Ddulyn! Stori arall ddifyr yw honno am Richard Hughes o Gefn Llanfair yn Llýn a ddaeth yn equerry yn llys Elisabeth I gan fyw yn Llundain am sawl blwyddyn. Er hynny, roedd 'yn casáu y Saeson o lwyrfryd calon'. Dyn ei oes Dyn ei oes hefyd yw Elis Gwyn. Does ganddo ddim amser i'r rhai sy'n mynnu mai pwrpas addysg yw paratoi plant ar gyfer cael gwaith ac mae'n gas ganddo ganu pop. Mae'n mynnu mai camgymeriad oedd diddymu dysgu Lladin yn yr ysgolion ac yn gwgu at y ffaith mai sôn am ryfeloedd pellennig y Rhufeiniaid wnâi'r darlithoedd ym Mangor yn hytrach na sôn am ddylanwad yr iaith ar y Gymraeg. Does ganddo fawr i'w ddweud wrth geir chwaith er i'w frawd, y dramodydd Wil Sam, werthu a thrwsio sawl un. Mae'n hallt iawn o'r bwriad i sefydlu ffatri fawr Ford ar dwyni Margam ger Pen-y-bont ar Ogwr ond yn ymhyfrydu yn yr hen injans stêm er bod y rheiny - er llai ohonyn nhw - yn creu mwy o swn a llanast nac unrhyw gar. Ac yn rhyfeddol, gan mai artist oedd o, dydy o ddim yn hoffi lluniau ar gloriau llyfrau! Tybed beth fyddai o'n ei ddweud am y llun o Bysgotwyr Afon Dwyfor o'i eiddo sydd ar glawr ei lyfr? Ond rwy'n siwr na fyddai'n cymeradwyo'r defnydd o danlinellu rhai geiriau yn y gyfrol yn hytrach na defnyddio teip italaidd. Trafod enwogion ei gylch Mae ganddo ysgrifau am rai enwogion ei gylch - R S Thomas, Jan Morris a Clough Williams-Ellis. Mae'n sôn bod Clough, nid yn unig wedi cynllunio adeiladau hardd Portmeirion, ond hefyd adeilad y coparét ym Mhwllheli! Ond mae'n dychwelyd drosodd a throsodd at y Gymraeg. Mewn erthygl a gyhoeddwyd ym 1987, mae'n rhoi'r ddadl nad ydy tai haf mor ddinistriol â thai parhaol mewnfudwyr. Mae ei gariad at yr iaith yn mynd yn ôl i'w lencyndod. Mae'n sôn am ffigyrau amlwg cyfnod cynnar Plaid Cymru - Saunders Lewis, J R Jones, Kate Roberts, ac yn sôn amdano'i hun yn cael ei ddal gan blisman yn gosod arwyddion yn gwrthwynebu diwrnod agored ym Mhenyberth wedi i wersyll y llu awyr agor yno. Mae'r ysgrifau'n pontio dros ugain mlynedd a sawl pwnc. Yn naturiol, gan mai erthyglau i'r papur bro oedden nhw, Eifionydd sy'n cael y prif sylw. Ond mae yma rywbeth i bawb hyd yn oed i'r rhai na osododd droed yn yr ardal. Ond, ar y cyfan, teimlad o dristwch oedd gen i ar ddiwedd y llyfr. Teimlo bod cyfnod wedi dod i ben, cyfnod na ddaw byth yn ôl. Cyfnod pan oedd bywyd yn llawer caletach i rai ... ond cyfnod pan oedd bywyd yn dipyn symlach. Ebostiwch eich sylwadau chi am lyfrau. Wythnosau Blaenorol: Llythyr Gorau CyfarwyddTua'r DalarGorau CyfarwyddDewi SantByd Ron15-11-01 Straeon gwerin mewn Ffrangeg22-11-01 The Welsh in London 1500-200022-11-01 Un o Fil, Bympyti - Bymp, Jini Jinjila22-11-01 Y Goeden Wen 15-11-01 Pac o Straeon Rygbi08-11-01 Hanes Y Drych08-11-01 Cyfrol 4 Cydymaith Byd Amaeth1-11-01 Fuse1-11-01 Merthyr a Taf25-10-01 Eisteddfod y Wladfa25-10-01 Creision Hud gan Mihangel Morgan18-10-01 Poeth18-10-01 Achos y Bomiau Bach11-10-01 Gwobrau Tir na-n-Og04-10-01 Cnonyn Aflonydd04-10-01 Pobol sy'n Cyfri04-10-01 Diwrnod Barddoniaeth27-09-01 Cyfieithiad o gerddi Dafydd ap Gwilym27-09-01 Gwyr Llen Sir Benfro20-09-01 Trwy'r Tywyllwch20-09-01 Ein Llyw Cyntaf13-09-01 Cofio Mathonwy13-09-01 Plygu Amser06-09-01 Llawer Haf yn yr Hafod06-09-01 Llythyrau at Seimon Glyn---30-08-01 Y Bachan Noble30-08-01 Dramau Gwenlyn Parry21-08-01 Triptych21-08-01 Farm, Two Mansions...21-08-01 Pele, Gerson a'r Angel16-08-01 Cymry Aur Colorado16-08-01 Rhyfel Sam16-08-01 O Sgrepan Teithiwr02-08-01 Tri Llyfr i'r Plant02-08-01 Agor y Ffenestri02-08-01 Sir Ddinbych---26-07-01 An Island Called Smith26-07-01 Lladron Defaid26-07-01 Papur dyddiol19-07-01 Gweld Ser19-07-01 Cof Cenedl12-07-01 Gohebydd Yr Herald12-07-01 Llythyr Yr Herald12-07-01 y ffordd honno dy hun05-07-01 Ymchwil05-07-01 Herald---28-06-01 Straeon ac arwyr28-06-01 Welsh Castles21-06-01 Go Dda Gareth21-06-01 Bwli21-06-01 Elizabeth Watkin Jones14-06-01 Americanes yn dysgu Cymraeg14-06-01 Gwirioni14-06-01 John Davies Mallwyd07-06-01 Yr Arth Grisli07-06-01 Tabledi Gwneud-chi-wenu07-06-01 Llyfrau plant bach---24-05-01 Cydymaith Byd Amaeth24-05-01 Geiriadur idiomau24-05-01 Cofio Gwendoline Pari PI10-05-01 Rhyddhad10-05-01 Am Fod Seth yn Angel03-05-01 Llyfr y Flwyddyn03-05-01 Pryder T.Llew Jones---26-04-01 Mewn Carchar Tywyll Du26-04-01 Steddfodau'r We19-04-01 Cathod a Chwn19-04-01 Llyfrau plantr12-04-01 Gweledigaethau12-04-01 Astudiaeth o Robin Llywelyn05-04-01 Argyfwng theatr05-04-01 Enillwyr cystadleuaeth---29-03-01 Cosyn a llyfrau plant29-03-01 Huw Jones Llangwm22-03-01 Ystad y Goron22-03-01 Hengwrt Chaucher22-03-01 Gwenwyn yn y Gwaed22-03-01 Cusan Dyn Dall15-03-01 Emrys Roberts15-03-01 Sut i Drefnu Priodas08-03-01 Tudur Dylan08-03-01 Aiden Chambers08-03-01 Dramâu Saunders Lewis08-03-01 Dilyn 'Sgwarnog---22-02-01 Helynt a Heulwen22-02-01 Diwrnod y Llyfr15-02-01 Mawl a'i Gyfeillion15-02-01 Syniad Da Iawn09-02-01 Pobol Tu Ucha'r Giât09-02-01 Cerddi'r Ffydd01-02-01 O Afallon i Shangri La01-02-01 Heyrn yn y Tan---25-01-01 Catrin Jones yn Unig25-01-01 Y Drych18-01-01 Hoff Gerddi Serch Cymru18-01-01 Owen Gethin Jones11-01-01 Barddoniaeth Donald Evans04-01-01 Cofrestri Plwyf04-01-01 Gwyn Llewelyn06-12-01 Pam Ni Duw?06-12-01 Borley Cymru20-12-01 Cadwyni Rhyddid20-12-01 Creaduriaid Rhyfeddol20-12-01 Profiadau Gwyddelig12-12-01 Leila megane12-12-01 llyfrau plant03-01-02 pi-ar03-01-02 Sgorio10-01-02 tu chwith10-01-02 Clymau Ddoe; Blodwen Jones10-01-02 Golygydd Y DrychDyddiadur AlciShamus MulliganChwedlau Tomos a MargedEdward Williams29-11-01 Powdr RhechRhyddiaith Waldo WilliamsY Llew Oedd ar y LlwyfanAr Bwys y FfaldSgrech RhyfelByd RonSiabwchoMôr a Mynydd-Surf and SkylinesCernywAgoriad yr OesCam Wrth GamEmyr Price - HunangofiantBeirdd yng Ngwlad pwylY CaffiCymdeithas Bob OwenLon GweunyddCyfrif Pennau yn LlynLlais un yn LlefainCaneuon EmsCae'r GorsGolau Gwladstraeon dot comT H Parry-WilliamsYsbryd yr YnysHoff Gerddi Serch CymruJ Kitchener DaviesDydd oedd a Diwedd IddoDiolch i NhrwynY Print MânPortreadau David GriffithsSylfeini LlithrigLlyfrau i'r arddegauXLlyfr Mawr YnyslasBitshO Tyn y GorchuddDelweddau o'r YmylonYr YmwelwyrCapel LlwyndyrysDdoe yn ôlLlythyr: Bitsh!Awgrym cyfrol Bob Owen, ffair Y BalaHoli Aled Jones WilliamsRhwng Du a gwyn gan Angharad PriceLlyfrau SmotY FenaiFel Hen WinCyfaredd EifionyddBeth yw'r Gair am . . .Meical Ddrwg o Dwll y MwgCerddi Llyn ac EifionyddCerddi Sir BenfroA-bi-clecOwain GlyndwrCo BachDiwylliant Gwerin MorgannwgStraeon Pen LloAwen MeirionBe Bop, Hefin WynCofion Cynnes, Lyn EnenezerTrons, Dafydd MeiPlaned PlantMae'n Gem o Ddau FileniwmY Weledigaeth GeltaiddDyddiadur MimosaDiwygiad 0405Cerddi AbertaweSna'm Llonydd i GaelLlyfr Du CaerfyrddinY Weledigaeth GeltaiddTewach Na DwrDiwrnod y Llyfr 2003Llain yn LlynTomos, Neli Ann a MargedCryno-ddysg y CymryMorwyr y Cilie2 gan Twm MorysPan oeddwn yn fachgenAmerikeCofiant RyanMesur llyfrgelloedd - electronigBeti a'i PhobolByd Bethan GwanasRana Rebel, Menna ElfynHen FriwiauEmyr Humphreys a phobl henParti cydadroddllyfr yn anrheg cenedlaetholSiop CaernarfonHoli Mihangel MorganLlyfr y Flwyddyn 2003Lluniau LlanrugStori ferPity the SwagmanGoronwy OwenRichard HuwsCerddi CeredigionBe sydd Dan y GwelyGuto a Gwyn ar y ffermPwy Fase'n MeddwlLlyfrau Eingl GymreigHogyn SyrcasBenthyg o lyfrgell prifysgolMedal Ryddiaith CasnewyddWhispering Reeds - LlangadwaladrCyfres Dymuniadau DaFy Mhobl ILlyfrau Dylan ThomasCrisial y PharoWelsh PiratesCerddi'r CewriWelsh WildlifeBethan gwanas - Gwrach y GwylltTitanic Tywysoges FachGwladychu'r Cymry yn yr American WestCofio TecwynFfordd BywydY BaeGwlad PwylDan Loriau MaelorCaneri Pinc ar Dywod EuraidY Tebot ExpressO Ddrwg i WaethModrwy PwyTipyn o GampGwrach y Gwyllt - adlgCaniadau'r DiwygiadDal HiCynhadledd Iolo MorganwgDysgl Bren a Dysgl ArianHarri PotterDial yr Hanner BrawdStori fer fuddugolMaldwyn/Blas ar Fwynder MaldwynCerddi PowysTrysorau EglwysiRhywfaint o AnfarwoldebHogyn SyrcasIslwyn Y llyfrau diweddaraf i gyrraedd y siopau Gair am air Ydych chi'n gwybod pwy yw'r awdur ? Siart Cymru Siartiau llyfrau oedolion a phlant Llais Llên yn holi: awduron yn ateb Llyfrau ar y We Cyfeiriadau a chysylltiadau buddiol Nôl i'r archif Rhestr o'r holl lyfrau sydd wedi dal ein sylw Gwefan i ddathlu bywyd a gwaith Gwenlyn Parry Cliciwch yma i gysylltu a BBC Cymru'r Byd

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy