• Skip to main content
• Access keys help

Home

Explore the BBC

This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN 17eg Tachwedd 2014 Hygyrchedd Geiriau Yn Unig

	BBC Homepage BBC Cymru
Cymru'r Byd Llais Llên Adolygiadau Llyfrau newydd Adnabod awdur Gwerthu'n dda Sôn amdanyntPwy di pwy? Y Talwrn Newyddion Chwaraeon Y Tywydd
	Ymateb Cymorth Wedi mwynhau'r ddalen hon? Anfonwch hyn at gyfaill!

Moddion o Fag y Meddyg Moddion sy'n fodd i fyw Adolygiad o Moddion o Fag y Meddyg - Agweddau ar Hanes Meddygaeth gan Edward Davies. Bwthyn. £10. Rywle yn y tŷ acw mae llyfr o'r enw Mygyn Gyda'r Meddyg - cyfres o ysgrifau a gyhoeddwyd nôl yn y Pedwardegau. Yr unig reswm rwy'n sôn amdano o gwbl yw i ddangos sut y mae y mae agweddau pobl wedi newid dros y blynyddoedd. Yr adeg honno, doedd dim o'i le â'r syniad o glosio at y tân gyda'r nos a'ch cetyn yn eich ceg a thynnu arno i fwrw sgwrs ddifyr yn ei blaen drwy'r cymylau o fwg. Heddiw, byddai'n deitl mor wleidyddol annerbyniol na fyddai unrhyw wasg yn mentro gydag ef. Ac, yn wir, teitl cyfres o ysgrifau meddygol hynod o ddifyr gan Edward Davies ydi: Moddion o Fag y Meddyg. Ond awyrgylch y gwmnïaeth glos y slipars a'r cetyn, sydd i'r 15 o gyfraniadau Dr Davies hefyd am "agweddau ar hanes meddygaeth". Difyr a gwybodus Mae'n draethydd difyr a chanddo ddyfnder o wybodaeth nid yn unig am arferion a choelion meddygol ar hyd a lled y byd ond yng Nghymru hefyd. Mae'n rhannwr gwybodaeth brwd a difyr sy'n gwneud hwn yn llyfr hawdd i unrhyw leygwr ymgolli ynddo. Llyfr, hefyd, y bydd sawl un am droi yn ôl ato ac ailddarllen. Gellir ei ddarllen o'i gwr - fel y gwnes i - neu gellir pori ynddo yn gwbl fympwyol gan grwydro o un blewyn glas i'r llall - fel y byddwn i wedi gwneud pe na byddwn yn adolygu. O wneud hynny, byddwn wedi cael mwy fyth o fwynhad. Y meddyg Gair yn gyntaf am y meddyg. Mae'n un o linach o feddygon llengar y gall y Gymraeg ymfalchïo ynddynt. Wedi ei fagu ym Mlaenau Ffestiniog, graddiodd mewn meddygaeth yn Lerpwl gan wasanaethu am 37 o flynyddoedd yn feddyg teulu yng nghefn gwlad Uwchaled. Mae'n aelod o Goleg Brenhinol y Meddygon Teulu, yn weithiwr diwyd gydag Ambiwlans Sant Ioan - cyhoeddodd werslyfr cymorth cyntaf y mudiad yn y Gymraeg. Bu'n llywydd Cymdeithas Hanes Meddygaeth Cymru . . . Dyna'r cymwysterau proffesiynol. Mae hefyd yn eisteddfodwr pybyr ac yn aelod o'r Orsedd. Mae'n dipyn o fardd hefyd ac yn mwynhau tynnu coes. Mae arwyddion o hyn oll yn Moddion o Fag Meddyg Nid ei botel na'i eli - a wnâi'r wyrth Er mor wych oedd rheini: Ond ei wên, a daioni Y dyn hwn a'n mendia ni. meddai englyn amdano ym mhennod olaf y gyfrol hon. Pennod i'w darllen gyntaf - gyda'i phenillion tynnu coes am ganlyniadau trwstan gast yn cwna! Ffordd o ddeall Wrth gyflwyno'i lyfr dywed: "Rwyf yn llwyr gredu bod ymwybyddiaeth o'r gorffennol yn ychwanegu at ddealltwriaeth a gwerthfawrogiad o'r presennol, a dyna'r prif reswm am gyflwyno'r gyfrol hon." Mae yma bedair ysgrif ar ddeg eang eu hapêl; yn eu plith: Hen feddyginiaethau Ysbytai Y Pla Du yng Nghymru Llysiau meddygol Afiechyd a meddygaeth trwy lygaid beirdd a llenorion Ysbytai MarchogionSant Ioan yng ngogledd Cymru John Wesley a'i Brif Phisygwriaeth Caledi yn Uwchaled yn y 19 ganrif . Ffynonellau Cymraeg Byddai angen adolygiad cyn hired â'r llyfr ei hun i wneud chwarae teg â'r holl amrywiaeth o bynciau hyn ond yr hyn sy'n gwneud y gyfrol hon yn arbennig o ddifyr i ddarllenwr Cymraeg yw y cyfeiriadau mynych at Gymru ynddi a hynny'n aml mewn cyd-destun eangach. Yn y bennod am afiechyd a meddygaeth trwy lygaid y beirdd dyfynnir o weithiau Shakespeare a beirdd Cymraeg. "Dioddefodd Dewi Wyn o Eifion, a gyfansoddodd englynion Pont Menai, gan iselder pan oedd yn ugain oed ac yna'n barhaus o ddeugain oed hyd ddiwedd ei oes er iddo fynd i Lundain ac i Ddulyn at brif ffisigwyr yr oes," meddai gan ddyfynnu dau englyn gan y bardd am ei gyflwr: Ymhob achos am bechu, - rhyfygawl Rwyf agos â threngu, Bydolrwydd, cnawdolrwydd du Daeth â melltith i'm halltu. meddai yn y cyntaf. Nid canu clodydd meddygon fyddai'r llenorion bob amser ac mae Edward Davies yn ein hatgoffa mai yn uffern gyda'r llofruddion y rhoddodd y Bardd Cwsg hwy. "Ganrif yn gynharach, roedd Morgan Llwyd yn eu cyhuddo o 'ladd llawer corff dyn trwy eu hanwybodaeth, neu eu chwant arian'," meddai. Mae'n dyfynnu Siôn Tudur yn canu tua 1600: Dyma flwyddyn y ffisigwr Ysbeilio pob gwanwr Ac i addo'n iach ei wneuthyd O'r saith anaele glefyd. A chael dwybunt i ddechre Am werth grôt o gyffurie, A rhoi iddo arian lawer A'r claf yn waeth o'r hanner! Haeddu clod Mae'n sôn hefyd am feddygon sy'n gwir haeddu parch a chlod. Mae erthygl ragorol am gyfraniad Cymro, Dr John Roberts, i welliannau iechyd cyhoeddus yn ninas Caer. Lai na blwyddyn ar ôl symud i'r ddinas daeth yn aelod o gyngor y ddinas "wedi'i danio gan amodau byw dybryd y tlodion yn ei bractis." Yn ystod ei yrfa "gwnaeth lawer o welliannau iechydol a gostyngodd nifer yr achosion teiffoid, a oedd yn rhemp yn y ddinas, gymaint a 50% mewn blwyddyn," meddai. Yn ddiddorol iawn, ef fu'n gweini ar Daniel Owen "pan dorrodd gwaed yn ei frest dair gwaith mewn pythefnos, gan beri iddo fynd i gyflwr iechyd difrifol". Dywed Edward Davies: nad gormod yw dweud na fyddai na Gwen Tomos na Rhys Lewis yn cyfoethogi llenyddiaeth Cymru oni bai am y gofal medrus hwn! Llysiau llesol Mae sawl cyfeiriad at feddyginiaethau yn y llyfr gyda phennod gyfan ar y defnydd o lysiau i wella anhwylderau dros y canrifoedd. Yn aml iawn gall awgrymu inni resymau gwyddonol y tu ôl i rai o'r coelion hyn. Mae'r diddordeb hwn yn un sy'n ymestyn yn ôl ganrifoedd wrth gwrs: "Tua chanol yr unfed ganrif ar bymtheg ymddangosodd nifer o lyfrau llysieuol, ac erbyn diwedd y ganrif roedd tair llawysgrif Gymraeg mewn bod sef LlysieulyfrWilliam Salesbury, Y Llyfr Llygion Cymreig a Llysieulyfr Tomos Wiliems o Drefriw," meddai gan ychwanegu bod nifer fawr o lyfrau tebyg ar gael erbyn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Y mwyaf poblogaidd ohonyn nhw oedd, Y Llysieulyfr Teuluaidd gan Dr David Thomas, Llanllyfni. Canfod rhinwedd Mae Edward Davies yn ymdrin yn ddifyr a sut y daethpwyd o hyd i rinweddau rhai planhigion. Un dull oedd "cyplysu siâp neu liw llysieuyn ag organ arbennig yn y corff," meddai. "Felly, pan welid bod deilen balm ar ffurf calon, fe'i defnyddid i drin afiechydon y galon er mai ei gwir effaith yw gweithredu fel tawelydd. "Mae dail llysiau ysgyfaint, oherwydd bod brychau tywyll anwastad ar eu hwyneb yn debyg i'r marciau sydd ar wyneb yr ysgyfaint, wedi'u defnyddio i drin cryd, broncitis ac afiechydon eraill yr ysgyfaint. "Mae lliw melyn blodau dant y llew wedi sicrhau defnydd iddynt i drin cryd melyn yn codi o glefyd yr iau neu goden y bustl." Greddf anifail Awgrym arall, meddai, yw fod greddf anifail yn ei anfon at blanhigion sy'n debyg o wella rhyw gyflwr drwg y mae'n dioddef ohono - ewigod yn chwlio am ddail fflamgoed (spurge) yn dilyn brathiad neidr er enghraifft. "Mae rhai anthropolegwyr yn credu bod y reddf o ddarganfod rhinwedd llysiau i'w gweld ymysg rhai o'r llwythau cyntefig." Ond y mae ganddo nodyn o rybudd hefyd i'r rhai sydd am ymddiried mewn dail; "Gwaetha'r modd aeth y syniad ar led nad yw llysiau yn gallu achosi niwed, ond rhaid pwysleisio bod angen bod yn ofalus, ac efallai mai doeth fyddai i unrhyw un sydd am eu cymryd ymgynghori â llysieuwr cydnabyddedig," meddai. Myglys Wrth gwrs gall profiad blynyddoedd olygu bod meddygon eu hunain yn gorfod newid eu meddwl ynglŷn â rhai pethau ymddangosai'n rhinweddol ar un adeg. Rwy'n cofio gweld hen bapur Cymraeg o'r tridegau yn annog darllenwyr yn dioddef o annwyd, peswch a chaethdra yn y frest i ddefnyddio baco i agor y pen ac esmwytháu'r cyflwr. Yn y llyfr hwn dyfynnir o gywydd gan Edmwnd Prys: Pan fych lac cais dybaco, Rhag haint y mae mewn braint a bro. Rhag peswch yn ddidrwch ddadl, A gŵyn o ddiffyg anadl; Am y myglys, dywed Edward Davies: "Alcaloid yw nicotin, a dyna'r rheswm fod ysmygu baco'n ymlacio'r nerfau. "Er i Tomos Prys, Plasllwynowen, ymffrostio mai ef a Gwilym Canoldref oedd y cyntaf i ysmygu ar strydoedd Llundain, tybed beth fyddai eu hadwaith i'r llanastr y mae'n ei achosi?" meddai. Na, nid meddyg i awgrymu mygyn mo Edward Davies - ond y mae'r moddion o'i fag yn fodd i fyw. Glyn Evans Adolygiad ar Gwales Cliciwch Adolygiadau - Awst 2003- Barti a Bel yn Crwydro Cymru Dyfi Jyncshiyn Dysgu Deud Celwydd yn Tsiec ac Amser Amherffaith Hanes y Ddrama Gymraeg ym Môn Pam Fi, Duw, Pam Fi? Pam Fi Eto, Duw? Yn Gymysg oll i Gyd Llyfr y Flwyddyn 2007A Fu Heddwch? Aaaaaaaaaa Corryn! Aberfan - Y Dyddiau Du Achos Adar Brith Adeiladu mewn Cymraeg Clir Adolygiadau Bro Adref Heb Elin Alawon John Thomas gan Cass Meurig Alun Creunant Davies Alun yr Arth a'r Gêm Fawr Alwyn Humphreys - Yr Hunangofiant Am y Tywydd Amen Dyn Pren Angel Pen Ffordd Anifeiliaid Anwes Annwyl D J Annwyl Smotyn Bach Anodd Credu Anturio yn y Cymoedd Apocalups Yfory Ar Blaned Arall Ar Bwys Ar Dân gan Sioned Lleiniau Ar Lan y Môr Ar Lwyfan Byd Ar Lwyfan Cymru Ar Orwel Eryri Ar Orwel Eryri Ar dafod Gwerin Ar lwyfan Amser Ar y Lein Ar y Lein Eto Arloeswyr Methodistiaeth Môn Arthur - brenin ac arwr pob oes Atgof a Cherdd Atyniad Awen Anhygoel Arwel Awfuron Llyfrau Plant Bachgen yn y Môr Band yr Hendra, Wmpa-Wmpa! gan Geraint Jones Baner Beca gan Marion Eames Bardd cenedlaethol i Gymru Bardd y Brws Paent Bedwen Lyfrau Beibl newydd i bawb - fis Mawrth 2004 Beirniadaeth Eisteddfod Beryl Stafford Williams Bethan Gwanas - Sgwrs arlein 2005 Beti Bwt Beti a'i Phobol 2 Bili Boncyrs Blaenau Ffestiniog Blas Cas Ble Wyt Ti Rhwng? Blodau Gwyllt Blodeugerdd Barddas o Farddoniaeth Gyfoes Blwyddyn Darllen 2008 Blwyddyn Fawr Glyn Wise Blwyddyn Iolo gan Iolo Williams Bodyn Blewog a Sgerbwd Cegog Bore Newydd Brithyll Brithyll - adolygiad Brithyll - gwerthfawrogiad Brithyll - i blant ysgol Bro a Bywyd Gwynfor Evans Bro a Bywyd Iorwerth C. Peate Brwydr y Bradwr gan Cefin Roberts Brwydr y Preselau Buchedd Garmon Sant Buddugol Llyfr y Flwyddyn Bwystfilod Rheibus Byd Go Iawn Un Nos Ola Leuad Byd Go Iawn Un Nos Ola Leuad Byd o Gân Byd y Nofelydd Bys a Bawd yn hanner cant Bywgraffiad o Eirug Wyn Bywyd Bach Bywyd Bach Bywyd Blodwen Jones Bywyd Fferm Cadw Golwg Cae'r Gors Calendr ffermwyr noeth Cam Wrth Gam Canlyniad Cystadleuaeth Nadolig 2004 Cant Arwyr Cymru Capeli Cymru Capeli Môn Caradog Prichard Caradog Prichard Carnifal Carreg Wrth Garreg Caryl Lewis: sgwrs ar-lein 2006 Casglwr gan Llion Iwan Catherine Aran Cawl cerddi'r Urdd Cawr i'w Genedl Cerdd Erw'r Werin Cerddi Arfon Cerddi Caerdydd Cerddi Clwyd Cerddi Mon Cerddi Sir Gâr Cerddi i gerddwyr Eryri Cerddi'n Cerdded Cerddi'r Cymoedd Cerddoriaeth y Cymry Ceri a Huw Cestyll yn y Cymylau Chwyn Joe Pye a Phincas Robin Cleddyf Llym Daufiniog Clwyfau Clybiau llyfrau yn llwyddiant Clywed Cynghanedd Cof Cenedl Cof Cenedl XX - adolygiad Cof Cenedl XXII Cofiannau Cofiant Pennar Davies Cofio Capel Celyn Cofio Eirug Cofio Grav Cofio Islwyn Ffowc Elis Cofio Pwy Ydw I Crap ar farddoni Crap ar farddoni Crawia Creaduriaid Hud Myrddin Ddewin Crefft y storiwyr cynnar Creu geiriadur tafodiaith Croeso amodol i Eryri Croniclau Pentre Seimon Crwydro gyda Iolo Williams Crych Dros Dro Cwis Stori Sydyn Cwmni Deg Dawnus gan D. Ben Rees Cwrs sgrifennu creadigol Cydymaith Caneuon Ffydd Cydymaith Caneuon Ffydd Cydymaith Caneuon Ffydd - lluniau Cyfansoddiadau a Beirniadaethau 2007 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau 2008 Cyfaredd y Cysgodion Cyfieithu - oes yna ormod? Cyfres Dymuniadau Da a Barddoniaeth Boced-din Cyfres Pen Dafad Cyfres Slawer Dydd - y ddau lyfr cyntaf Cyfres TAB a'r Cadabras Cyfri'r Da Cyfrifiadur Newydd Wini Cyhoeddi deg llyfr y flwyddyn yn Ninbych Cylchgronau Cymraeg - pryder prinder Cymeriadau Ynys Mon Cymraeg ar y we Cymru Ddu Cymru Geoff Charles Cynefin Gruff Cynghorion sgrifennu Cynhaeaf Hanner Canrif Cynnwrf Canrif Cynog Dafis - Mab y Pregethwr Cyrn y Diafol Cysgod yn y Coed Cysgodion y Coed Cystadleuaeth - y canlyniad Cystadleuaeth Llyfrau Haf 2005 - yr enillydd Cythrel Cerdd Cês Hana Dafydd Iwan Dafydd ap Gwilym gan Gwyn Thomas Dai Smith - pwysigrwydd hen nofelau Dal Dy Dir! gan Iola Jôns Dal Hi Dal dy Dir Dal i Frygowthan Dalen - Straeon stribed yn y Gymraeg Dathlu Calan Gaeaf Dathlu Gŵyl Ddewi Dathlu Gŵyl Ddewi Dau Fywyd Cyfan Dauwynebog Daw Eto Haul gan Geraint Lewis Dawnsio Gwirion a Duw Rhyw Dawnsio Gwirion a'r Duw Rhyw Deg dethol Deg llyfr Llyfr y Flwyddyn Deryn Glân i Ganu Dewi Prysor ar raglen Gaynor Dianc Dic y Fet Dim rhagor o Lol Diwrnod Barddoniaeth Diwrnod y Llyfr - digwyddiadau 2007 Diwrnod y Llyfr 2006 Diwrnod y Llyfr 2007 Diwrnod y Llyfr 2008 Dolenni Hud Draw Dros y Don Drych y Prif Oesoedd Dwy Genhedlaeth Dygwyl Eneidiau Dylan Iorwerth - lle mewn llenyddiaeth' Dyn yr Eiliad gan Owen Martell Dŵr Dwfn E-eisteddfod 2006 Ei Uffern ei Hun Eigra Lewis Roberts Ein Geiriau Ni Eira Mân, Eira Mawr Eisteddfod - limrigau Lerpwl Eisteddfodau Geoff Charles Eisteddfodau Geoff Charles Elain gan Sonia Edwards Elwyn Roberts - marw prifardd seicig Englynion Barddas 3 Englynion a Cherddi T Arfon Williams. Enwau Adar Enwogion yn darllen Er Dy Fod Esgid Wag Esgid Wag Esgyrn Bach Euog Euog Euog Fel Mwclis Fel Nerthol Wynt Fel Nerthol Wynt Ffair lyfrau yn nhre'r llyfrau Ffatri Serch gan Gareth Miles Ffawd, Cywilydd a Chelwyddau Ffenestri Tua'r Gwyll Ffenestri Tua'r Gwyll Ffiniau Ffordd y Pererinion Ffreshars Ffydd Gobaith Cariad Ffydd Gobaith Cariad Ffydd Gobaith Cariad Fi sy' 'ma ... Fo a Fi Gyda'i Help Hi Fy Mrawd a Minnau Fyny Lawr GRAV Yn Ei Eiriau Ei Hun Gair, Sain a Llun Galwad y Blaidd Galwad y Blaidd Gareth Edwards - Y Crwt o'r Waun Geiriadur Deintyddiaeth Geiriadur ar lein yn boblogaidd Geiriau Gorfoledd a Galar Geiriau Gwynfor Geiriau a Gerais Gelert Glas Glaw a Hindda Gohebydd yng Ngheredigion Gororau'r Iaith Graffiti Graffiti Grantiau - ffordd o sbaddu! Grwpiau llyfrau ar i fyny Gwas y Stabl gan Mair Wynn Hughes Gwe o Gelwyddau Gwe o Gelwyddau Gweld Sêr Gweledigaeth yr Oesoedd Canol Gweledigaethau: Cyfrol Deyrnged Yr Athro Gwyn Thomas Gweledigaetheu y Bardd Cwsc Gwenynen Bigog gan Meleri Wyn James Gwerthiant Llyfrau Gwerthiant llyfrau ar i fyny Gwilym Owen, Dewi Pws a Meic Stevens Gwirioni Gwlad fy Nhadau Gwladfa Kyffin - Kyffin in Patagonia Gwobr Tir na n-Og 2005 Gwobrau Tir na n-og 2005 Gwobrau'r Diwydiant Cyhoeddi Gwraig Orau o'r Gwragedd Gwrthddiwygwyr Cymreig yr Eidal Gwrthod baled fuddugol Gwyddoniadur - holi golygydd Gwyddoniadur Cymru Gwyl Bedwen Lyfrau 2007 Gwyn Thomas - blwyddyn bardd Gwyneth Lewis - bardd cenedlaethol Gwynfor Evans - Rhag Pob Brad Gwynfor: Rhag Pob Brad Adolygiad Gŵyl Bedwen Lyfrau 2007 Gŵyl y Gelli Hanes Cymru HanesCymru Hanner Amser Harri Parri - meistr ar ei grefft Harris: Gŵr Duw â Thraed o Glai Hawl i'r Gymraeg Heather Jones Heb y Mwgwd Hedd Wyn - darganfod llythyr Hedd Wyn ac Eisteddfod Penbedw Helaetha dy Babell Hen Ffordd Gymreig o Fyw Hen Friwiau Hen Garolau Cymru Hewl Hi Oedd Fy Ffrind - lawnsio Hi Oedd fy Ffrind Hi Oedd fy Ffrind Hi Oedd fy Ffrind Hi Yw Fy Ffrind Hi oedd fy Ffrind Hiwmor Ifan Tregaron Hiwmor Llafar Gwlad Hiwmor Pws Hoff Gerddi Digri Cymru Hoff Gerddi Digri Cymru Hoff Lyfrau 2007 Hoff lyfrau Hogan Horni Hogyn Syrcas Hon, Ynys y Galon Hunangofiant Meic Stevens Hyd yn Hyn I Ddeffro Ysbryd y Wlad I Fyd sydd Well - cyhuddiadau copïo I'r Byw Iaith Brain ac Awen Brudd Idris y Cawr Iesu Tirion Igam Ogam Iolo Morganwg a'i ffrindiau Islwyn Ffowc Elis - ei gadair yn rhodd Islwyn gan Glyn Tegai Hughes Jambo Caribŵ John Daniel Evans John Roberts Williams John Roberts Williams - y darlledwr Lansiadau - digwyddiadau o bwys Lili Dan yr Eira Lladdwr Lladdwr Lladdwr a Casglwr Llafurwyr y Môr Llais Cenedl Lliwiau Liw Nos Lloyd George a'r Eisteddfod Lloyd George a'r Eisteddfod Lluniau Patagonia Llwch Cenhedloedd Llwybr Gobaith Llyfr Adar Iolo Williams Llyfr Coginio Dudley i herio'r cedyrn! Llyfr Lloffion Yr Ysgwrn Llyfr Mawr Wcw a'i Ffrindiau Llyfr Mawr y Plant - dathlu 75 Llyfr Mawr y Plant - ffeithiau bach Llyfr Pen-blwydd Llyfr bach - diwrnod mawr Llyfr y Flwyddyn 2005 Llyfr y Flwyddyn 2006: Gwynfor: Rhag Pob Brad Llyfr y Flwyddyn 2007 Llyfr y Flwyddyn 2007 - hepgor dau Llyfr y Flwyddyn 2007 - sylwadau'r beirniaid Llyfr y Flwyddyn 2008 Llyfr y Tri Aderyn Llyfr y flwyddyn Llyfrau Plant Llyfrau Plant - Nadolig 2006 Llyfrau Rhagfyr Ionawr Llyfrau plant - Ionawr 2007 Llyfrau prin ar ocsiwn Llygad Gwalch i ymwelwyr Llywelyn Fychan - Ysgol yr Ynfydion Llên yr Uchelwyr Lôn Goed Lôn Goed Mab y Pregethwr Mab y Pregethwr - adolygiad Madarch Mae Llygaid gan y Lleuad Mae Llygaid gan y Lleuad Mae Rhywun yn Gwybod Maestro Mair Wynn Hughes Marion Eames Marion Eames Martha Jac a Sianco Martha Jac a Sianco Marw Eirug Wyn Marw Gweneth Lilly Marw J. Gwyn Griffiths Marw dau brifardd Meini Meirionnydd Mentro gyda llyfrau sain Cymraeg Merch Noeth gan Sonia Edwards Merched Gwyllt Cymru Methiant Prifysgolion Cymru Mewnwr a Maswr Mi Gana'i Gân. Mil a mwy o Ddyfyniadau Miss Pringle a'r Tatŵ Moddion o Fag y Meddyg Monica MrchDd@ Môn yr Ynys Hardd Môr Goleuni - Tir Tywyll Môr-Ladron Cymru Môr-ladron Cymru Nabod Môn gan Dewi Jones a Glyndwr Thomas Nabod y Teip Nant Gwrtheyrn gan Carl Clowes Natur y Flwyddyn Nawr Nerth Bôn Braich Nicyrs Nid Roc ... ond Rol Nofel Gadwyn Taro'r Post Nofelau ar CD O Barc y Wern i Barc y Faenol O Clermont i Nantes O Dan Lygaid y Gestapo O Drelew i Dre-fach O Ffair Rhos i'r Maen Llog O Lethrau Cefn Gwyn O Lethrau Cefn Gwyn O Ran O goron i botel O'r Cyrion O'r Lôn i Fôn Ocsiwn Bob Owen Olwynion Twm Twrch Omlet Oni Bai Os Dianc Rhai gan Martin Davis Os Mêts Pan ddaw'r dydd? Parti llyfrau fel Barselona Penbleth Dynol Ryw Penillion Huw Pentigily Perffaith Nam Petrograd Pili Pala Pin-yp Pin-yp Plant ar Lein yn dewis Llyfrau Gwerth eu DarllenPlu - Caryl Lewis Pobol a Phethe Dimbech Poeni am brinder darllenwyr Cymraeg Prif Weinidog Answyddogol Cymru Prif Weinidog Answyddogol Cymru Prifio Prifio Problem Prifysgol gan Dafydd Glyn Jones Pryfeta Pwll, Pêl a Phulpud Pybcrol Llenyddol Caernarfon R S Thomas a'i Gerddi Rara Avis Raslas Bach a Mawr Rhagom Rhaid i Bopeth Newid Rhaid i Bopeth Newid Rhannu'r Ty gan Eigra Lewis Roberts Rhegi llenyddol Rhoces Fowr Rhodd Mam Rhodd Mam Rhwng y Cŵn a'r Brain Rhwng y Nefoedd a Las Vegas Rhy Iach Rhyddhau'r Golau Caeth Rhyfedd o Fyd Rhyfel Ni Rhyfel a Gwrthryfel Rhys Jones - Caryl Parry Jones Rhywbeth Bob Dydd Rhywfaint o Anfarwoldeb Rhywun yn Rhywle Robat Gruffudd - gwobr am oes o Lol a gwaith Safonau iaith yn gostwng Salmau Cân Newydd Salmau Cân Newydd Sbinia gan Bedwyr Rees Sgrech Sian Thomas - rwy'n caru llyfrau Sibrydion o Andromeda Silff y llyfrau diweddar Siwrne Lawn Smyglwyr Cymru Smôc Gron Bach Snogs a Sgribls Hogan Fler St@fell St@fell Stori Edith Stori Sara Stori Sydyn Stori Sydyn - cyfres i ddenu darllenwyr Stori Sydyn - pedwar llyfr newydd Stori'r Ditectif yn claddu hunllefau Straeon o'r Strade Straeon o'r Strade Stwffia Dy Ffon Hoci! Sulwyn Symudliw T Llew - dathlu 90 T Llew Jones - cyfrinach storiwr Tacsi i'r Tywyllwch Tafarn Tawelwch gan Gerwyn Wiliams Taliesin - gwobr i dair o Fôn Tarandon Tasg arthuthrol awdur Teithiau'r Meddwl Tewach na Dŵr Teyrnged i ddarlunwraig Sali Mali Teyrnged i frawd a chwaer Theleri Thwp, hunangofiant Dewi Pws Themâu ein Llên Thomas Jones Pierce Tinboeth Tinboethach Tir Newydd Tir Newydd a Cherddi Eraill Tlws Mary Vaughan Jones a Gwobrau Tir na n-Og Tonnau tryweryn Tra'd yn Tir Tregaron - Delweddau o Dref Wledig Tro Drwy'r Tymhorau Tro Drwy'r Tymhorau Troseddau Hynod Troseddau Hynod 2 Trwy'r Darlun Trysor y Morloi Trysorfa T Llew Jones Tu Chwith 27 Twist ar 20 Twm Morys - ofni'r dyfodol Tyddynnod y Chwarelwyr Tyllau Tân yn fy Nghalon Un Bywyd o Blith Nifer Un Diwrnod yn yr Eisteddfod Un Dydd ar y Tro Valentine - adolygiad Vaughan Hughes a'i gwestiwn i adolygwyr W J Gruffydd - Elerydd W J Gruffydd - yn 90 oed Waldo Williams Waldo a Mynachlog-ddu Walia Wigli Wall Street Journal yn gwylltio Cymry America Wedi'r Llanw Wil Sam William Edwards - Pensaer, Adeiladydd, Gweinidog Wrth fy Nagrau I Wyddwn i mo hynna am Gymru Wythnos Llyfr yn Anrheg Y Blew a Buddugoliaeth Gwynfor Y Byd a'r Betws gan Angharad Tomos Y Cymro Cryfa Y Ddraig Goch Y Derwyddon: Dirgelwch yr Ogam Y Dylluan Wen Y Dyn 'i Hun Y Dyn Handi Y Dyn yn y Cefn heb Fwstash Y Ferch ym Myd y Faled Y Ffyliaid a Phethau Ffiaidd Eraill gan Daniel Morden Y Gaer Fechan Olaf Y Gaucho o'r Ffos Halen Y Gemydd Y Gongol Felys Y Grefft o Dan-y-Groes Y Gwyddoniadur - adolygiad Y Llaw Wen Y Llwyd o'r Bryn Y Llyfr Enwau Y Maison du Soleil Y Moch a Straeon Eraill Y Mynydd Hwn Y Nos yn dal yn fy Ngwallt Y Pair Dadeni Y Proffwyd a'i Ddwy Jesebel Y Rhwyd Y Sach Winwns Y Triawd Amser a Môr Ladron y Caribî Y Trwbadŵr Dennis O'Neill Y Tŷ ar Lôn Glasgoed Y Wiwer Goch Ychydig Is Na'r Angylion Ychydig Is Na'r Angylion Ychydig Is Na'r Angylion Ymlaen â'r Gân Yn Fy Lle Yn Hon Bu Afon Unwaith Yn Nes at Baradwys Yn y Gegin Gyda Gareth Yng Ngolau'r Lleuad Yr Angen am Owain Yr Anweledig Yr Archesgob Rowan Williams Yr Arwisgo Yr Ergyd Olaf Yr Helygen Gam Yr Odliadur Newydd Zen carirhys@hotmail.com llyfr glas eurig rhyw deid yn dod miwn Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn: Enw a lleoliad: Sylw: Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni. Llyfrau - gwefan newydd Ewchi'n gwefan lyfrau newydd Teulu Lòrd Bach Epig deuluol o'r Blaernau Petrograd Rheswm arall dros ddathlu'r nofel Gymraeg Lôn Goed Pryfed a mwd - cof plentyn am lôn Williams Parry Silff y llyfrau diweddar Adolygu rhai o lyfrau'r gaeaf Hanner Amser Edrych ymlaen at yr ail hanner! Deryn Glân i Ganu Cariad, cyffuriau, blacmel a dial Awduron Cymru Bywgraffiadau awduron a llenorion o Gymru Roger Boore Cyhoeddwr ac awdur Nadolig a Rhagfyr 2008 Cofiannau yn mynd a bryd y Cymry Sôn amdanynt Rhestr o'r holl lyfrau sydd wedi cael sylw ar BBC Cymru'r Byd. Dolennau defnyddiol Cyfeiriadau a chysylltiadau buddiol ym myd llyfrau Gair am air: Detholiad o ddyfyniadau - ydych chi'n gwybod pwy yw'r awdur?

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy