Ansoddeiriau

Cynnwys y wers hon

• Un cyflwyniad i egluro beth yw ansoddair a sut i ddefnyddio ansoddeiriau
• Un fideo, sy'n cynnwys gweithgareddau i'w cyflawni, i egluro am ansoddeiriau a'u defnydd
• Dau weithgaredd rhyngweithiol ar ddefnydd ansoddeiriau

Lesson content

• One introduction explaining what adjectives are and how to use them
• One video, which includes activities within it, explaining what adjectives are and how to use them
• Two interactive activities on the use of adjectives

Beth yw ansoddair?

Mae ansoddair yn disgrifio enw. Yn Gymraeg, mae ansoddeiriau fel arfer yn dilyn yr enw.

Yn yr enghreifftiau ‘y llyfr coch’ neu ‘y llyfr trwm’, mae ‘coch’ yn dilyn yr enw ac yn disgrifio lliw y llyfr, ac mae ‘trwm’ yn dilyn yr enw ac yn disgrifio pwysau’r llyfr.

Treiglo ansoddeiriau ar ôl enwau benywaidd

Yn Gymraeg, mae enwau yn naill ai:

• gwrywaidd, ee bachgen, llyfr, ci
• benywaidd, ee merch, coeden, cath

Rhaid treiglo’r ansoddair yn feddal os yw’r ansoddair yn dilyn enw benywaidd, ee:

• merch + dewr > merch ddewr
• coeden + mawr > coeden fawr
• cath + cariadus > cath gariadus

Trefn ansoddeiriau

Weithiau mae rhai ansoddeiriau yn dod o flaen enw yn Gymraeg.

Pan mae’r ansoddair yn cael ei roi o flaen enw, rhaid defnyddio’r treiglad meddal ar gyfer yr enw, ee:

• hen + llyfr > hen lyfr
• hen + tŷ > hen dŷ
• gwahanol + pobl > gwahanol bobl

Cyffelybiaeth

Mae cyffelybiaeth yn cael ei defnyddio er mwyn cymharu un peth â pheth arall. Gair arall am gyffelybiaeth yw cymhariaeth.

Bydd cyffelybiaeth yn cael ei defnyddio mewn disgrifiad er mwyn i ni allu deall mwy am y ddelwedd sy'n cael ei disgrifio.

Ar gyfer adnabod cyffelybiaeth mewn darn ysgrifenedig, chwilia am y geiriau:

• fel
• megis
• mor … â…

Fideo / Video

Gwylia'r wers gan athrawes Gymraeg sy'n egluro mwy am ansoddeiriau.

Nodiadau ar gyfer rhieni

Ar ôl gwylio'r fideo, bydd disgyblion yn gallu:

• adolygu ansoddeiriau
• treiglo ansoddeiriau yn gywir ar ôl 'yn'
• dechrau defnyddio cyffelybiaethau

Notes for parents

After watching the video, students will be able to:

• revise adjectives
• mutate adjectives correctly after 'yn'
• start to use comparisons

Gweithgaredd 1 / Activity 1

Dyma enghraifft o baragraff yn ein perswadio i fynd i fwyty newydd. Uwcholeua’r ansoddeiriau yn y darn.

Gweithgaredd 2 / Activity 2

Darllena'r adolygiad ffilm canlynol, ac uwcholeua'r ansoddeiriau.

Cwis

Faint wyt ti wedi’i ddysgu am ansoddeiriau?

Ceisia wneud y cwis canlynol i brofi dy hun.