Fotoqrafçı Richard Wayman İraqın şimalındakı 1991-ci il kürd üsyanını yada salır.
Şəklin alt yazısı, ABŞ-ın başçılıq etdiyi koalisiya tərəfindən Səddam Hüseynin rəhbərlik etdiyi İraqa qarşı keçirilmiş və bir aydan çox davam etmiş intensiv hava zərbələri və qısa müddətli quru hücumunun ardından 1991-ci ildə Körfəz Müharibəsi başa çatdı. Bundan bir il əvvəl Küveyti İraqın işğalından azad etmək cəhdinə baxmayaraq Səddam hakimiyyətdə qalır və acığını kürd və şiə icmalarından çıxmağa başlayır.
Şəklin alt yazısı, 1980-ci illərdə İraq və Türkiyədəki bir çox kürd qrupları ilə əməkdaşlıq etmiş fotoqrafçı Richard Wayman yenidən ora getməyə qərar verir. Burada o, 1991-ci il üsyanını xatırlatmağa çalışır. "Mən müstəqil jurnalist idim və mümkün qədər tez Londondan İraq Kürdüstanına getməyə hazırlaşırdım".
Şəklin alt yazısı, "Türkiyə ordusu sərhədini bağlayır və jurnalistlər sərhəd şəhəri olan Cizrədə gözləməli olurlar. Sərhədi qanuni yolla keçməyə çalışdığımız bir neçə gündən sonra mən Almaniyanın ZDF TV-dən olan cütlüklə birləşərək sərhədə daha yaxın olan Silopiyə gedə bildik. Bir neçə türk sərhəd nəzarətçisi ilə dostlaşdıqdan sonra biz Xabur Çayını keçmək üçün razılıq aldıq".
Şəklin alt yazısı, "Gecədən keçmiş biz avtomobillə soyuq suya daxil olduq. Çayın İraqdakı sahilindəki silsilənin üzərində dayanan qalanı görmək mümkün idi. Növbəti gün səhər bir qrup iraqlı kürd peşmərgə bizi minalanmış ərazidən keçirərək təhlükəsiz zonaya çıxardı.
Kürdlər təzəlikcə neftlə zəngin Kərkük şəhərini Səddam Hüseynin qüvvələrindən almışdılar. Lakin onlar üçün vəziyyət çox sürətlə dəyişməyə başlayır. Bir neçə günün ərzində rejimə loyal olanlar yenidən qruplaşaraq şəhərləri ələ keçirməyə başlayır. Onlara elitlərə məxsus tankların yarısı və siyasi mötəbər Respublikanın Zaminləri adlandırılan polisin Səddamın Küveytdə yaratdığı "ana döyüşlərdən" yayınması faktı da yardım etmişdi.
Şəklin alt yazısı, "Əlavə olaraq, Körfəz müharibəsi atəşkəsi İraq hərbisinə "sabit qanadlı" cihazlardan istifadəyə qadağa qoydu, lakin onlara helikopterlərdən istifadə etməyə icazə verdi. Səbəb, bir çox körpünün dağıdılması idi. Bundan dərhal sonra iraqlılar üsyanı yatırtmaq üçün helikopterlərdən istifadə etdi. Silahsız üsyançıların bir neçə ağır artilleriyası və hava hücumundan qorunma silahı var idi, bu isə onları tamamilə müdafiəsiz qoymuşdu.
Şəklin alt yazısı, Kürd qüvvələri mülki şəxslərin İraqi Kürdüstandan Türkiyə və İrana köçməsinə yardımçı olmaq üçün Respublikanın Zaminlərinə qarşı döyuşməyi bir az gecikdirmişdi, hərçənd bu, onların rejimin super silahları ilə əzilməsinə səbəb oldu. "Mən qaçqınlarla birgə iki gün ərazində Türkiyə sərhədinə tərəf qaçdım. Kürdlər, 1988-ci ildəki kimi Səddamın adamlarının kimyəvi silah istifadə edəcəyindən vahimələnmişdi.
Şəklin alt yazısı, "Növbəti azad kürd arzusunun qarşısı alındı. Bir milyondan çox kürd qaçqınları Türkiyə və İran sərhədlərinə səpələndi. Çoxları İraq tərəfdə koalisiya qüvvələri tərəfindən təhlükəsiz yerlərə yerləşdirilməzdən öncə dağlarda vəfat etdi." Bütün fotolar Richard Waymana aiddir.
