Bliadhna nan ÒranYear of Song

Iain Mac a' Phì

Rugadh Seonaidh Mac a' Phì, mac Aonghais Catrìona, ann an Àird na Mònadh, anns an Ìochdar, Uibhist a Deas, air 27 Gearran, 1940. B' i Ceit NicIlleMhaoil, Ceit a' Mhuilleir, à Beinn na Fadhla, a mhàthair.

Ghluais an teaghlach gu Àird a' Mhachaire nuair a fhuair iad croit ann a' sin, nuair a bha Seonaidh dà bhliadhna dheug a dh'aois. Bha seachdnar anns an teaghlach, dithis nighean agus còignear ghillean agus 's e Seonaidh as sine dhiubh.

Chaidh e do Sgoil an Ìochdair agus Sgoil Ghèirinis agus dh'fhàg e an sgoil aig aois còig-deug. Chaidh e a dh'obair dhan mhuilinn anns an Ìochdar an toiseach.

An dèidh trì bliadhna a thoirt an sin, chaidh e a dh'obair dhan arm, a bha dìreach air ùr thighinn dhan eilean. Bha e anns an taigh còcaireachd airson dà bhliadhna.

Aig aois bliadhna thar fhichead thòisich e a' dràibheadh bhan a' Cho-op, eadar Uibhist a Tuath agus Uibhist a Deas, obair ris an robh e airson ceithir bliadhna.

Aon latha, ann an 1965, choinnich e ri Dòmhnall Sheumais Mhòir, a bha air a' phoileas ann am Pàislig. Dh'innis Dòmhnall dha gu robhas a' sireadh phoilis Ghàidhealach ann am Pàislig aig an àm, agus chomhairlich e dha cuir airson obair aca. Ged nach robh e air beachdachadh air an leithid a-riamh, thog Seonaidh ceann ann am Pàislig aon latha, shuidh e deuchainn dà uair a thìde sa mhadainn, agus bha e na phoileas feasgar.

An dèidh dhaibh coinneachadh aig dannsa Comunn Uibhist agus Bharraigh ann an Glaschu ann an 1966, phòs Seonaidh agus Anna NicNèill, Anna a' Nuno à Bàgh a' Chaisteil, Barraigh, ann an 1968. Tha aon nighean aca, Catrìona.

Bha Seonaidh ag obair ann am Pàislig airson trì bliadhna agus an dèidh sin ghluais e gu Roinn a Deas Poilis Ghlaschu, aig Sràid Craigie. An dèidh aona bliadhna deug chaidh e gu obair poileas coimhearsnachd, dreuchd a lean e airson naoi bliadhna deug, gus an do dh'fhàg e an t-seirbheis anns a' Ghearran, 1995.

Chaidh e an uair sin a dh'obair an lùib deuchainnean an dràibhidh, a' cur dhaoine tron deuchainn a th' aca ri shuidhe mus tèid iad idir air cùl na cuibhle. Bha e ri sin airson naoi bliadhna. Aig an aon àm bha e a' teagasg clasaichean Gàidhlig air feadh Ghlaschu agus Rinn Friù agus tha e a' dèanamh sin fhathast, ann an Dùn Bhreatainn agus ann an Drochaid an Easbaig, dà mhadainn san t-seachdain.

Bha Seonaidh a' dèanamh beagan seinn aig an taigh agus nuair a thàinig e a Ghlaschu bhiodh e a' seinn aig cèilidhean sa bhaile. Choisinn e Bonn Òir airson seinn san t-Seann Nòs aig a' Mhòd Nàiseanta ann an Dùn Èideann, ann an 1986.

Bha guth math seinn aig bràthair a mhàthar, Aonghas Iain Mac a' Mhaoilein, nach maireann, agus cluinnear na h-òrain aige air rèidio tric fhathast.