Am Bàrd

Rugadh Sìleas Nighean Mhic Raghnaill, no Sìleas na Ceapaich, mu 1660, aig Both Fhionndain, faisg air a' Cheapaich ann an siorrachd Inbhir Nis.

B' i nighean Ghilleasbaig Mac Mhic Raghnaill, 15mh ceann-cinnidh clann Dòmhnaill na Ceapaich, a bha e-fhèin na bhàrd. B' i a màthair Màiri Nic Mhàrtainn, nighean Dhonnchaidh Mhàrtainn, à Loch Abar.

Phòs i Alasdair Gòrdanach, fear aig an robh tuathanas mu mhìle tuath air far a bheil Tom an t-Sabhail an-diugh. Aig an àm ud, bha sgìre Loch Abair fo smachd an Diùc Gòrdain.

An ceann tìde, chaidh iad a dh'fhuireach gu Baile Dòrnaidh faisg air Hunndaidh. Chan eil fhios le cinnt co mheud duine-cloinne a bh' aice, ach saoilear bhon bhàrdachd aice gun robh còignear mhac agus triùir no ceathrar nighean ann.

Ma chaidh na h-òrain aig Sìleas a sgrìobhadh sìos, cha do mhair gin dhiubh chun an latha an-diugh, agus b' ann bho bheul-aithris a chaidh an cur air pàipear. Chan urrainnear a ràdh le cinnt gun deach gin de na pìosan a dhèanamh ro 1700, agus 's dòcha gu bheil seo a' sealltainn nach do thòisich Sìleas a' dèanamh bàrdachd gus an robh i 40 bliadhna a dh'aois.

Tha e follaiseach bhon bhàrdachd aice gun robh Sìleas gu mòr air taobh nan Seumasach, agus gur ann tro shùilean a cinnidh fhèin, na Dòmhnallaich, a bha i a' faicinn na bha a' tachairt.

Am measg nan cuspairean a bu trice a bha a' nochdadh na cuid bàrdachd bha: a teaghlach fhèin, gnothaichean poilitigeach, laoidhean, comhairle do nigheanan, agus ceòl.

Thathar ag ràdh gun deach Sìleas iompachadh gu beatha dhiadhaidh às dèidh dhith fulang le droch thinneas. Ged a chùm i ri dòighean-adhraidh Caitligeach a teaghlaich fhèin fad a beatha, tha e coltach gun tàinig atharrachadh air a sealladh air creideamh.

Chan eil àm no adhbhar a bàis soilleir, ach thathar a' tomhais gun do chaochail i mu 1729.